1. Mối quan hệ giữa 3 khái niệm
Trước khi đi vào chi tiết, chúng ta cần hình dung mối quan hệ “Cha – Con” giữa các thuật ngữ này:
-
Kiểm toán Báo cáo tài chính (Financial Statement Audit): Là khái niệm TỔNG QUÁT, chỉ hành động/quy trình thực hiện công việc kiểm toán.
-
Kiểm toán theo luật định và Kiểm toán tự nguyện: Là 2 PHÂN LOẠI của Kiểm toán BCTC, được phân chia dựa trên lý do và tính bắt buộc của việc thực hiện.
Dưới đây là định nghĩa và đặc điểm chi tiết của từng loại:
2. Giải mã chi tiết từng thuật ngữ
2.1. Kiểm toán Báo cáo tài chính (Financial Statement Audit) – Cốt lõi của dịch vụ
Đây là thuật ngữ chung nhất. Dù làm vì lý do gì (bắt buộc hay tự nguyện), bản chất công việc vẫn là Kiểm toán Báo cáo tài chính.
-
Định nghĩa: Là quy trình mà các Kiểm toán viên độc lập (thuộc các công ty kiểm toán như TLC Auditing) tiến hành thu thập bằng chứng, kiểm tra sổ sách, đối chiếu số liệu… để đưa ra ý kiến đánh giá về tính trung thực và hợp lý của Báo cáo tài chính trên các khía cạnh trọng yếu.
-
Kết quả: Một bộ Báo cáo kiểm toán độc lập (Audit Report) có giá trị pháp lý và độ tin cậy cao.
2.2. Kiểm toán theo luật định (Statutory Audit) – Nghĩa vụ phải làm
Đây là hình thức kiểm toán BCTC mang tính CƯỠNG CHẾ bởi pháp luật.
-
Định nghĩa: Là việc kiểm toán BCTC bắt buộc phải thực hiện do quy định của Nhà nước (Luật Kiểm toán độc lập, các Nghị định, Thông tư…) áp dụng cho một số loại hình doanh nghiệp cụ thể.
-
Đặc điểm: Doanh nghiệp không có quyền lựa chọn “làm hay không làm”. Nếu không làm, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt hành chính và chịu các rủi ro pháp lý về thuế, chứng khoán.
-
Đối tượng điển hình: Doanh nghiệp FDI, Công ty niêm yết, Ngân hàng, Bảo hiểm, Doanh nghiệp nhà nước…
2.3. Kiểm toán tự nguyện (Voluntary Audit) – Nhu cầu tự thân
Đây là hình thức kiểm toán BCTC xuất phát từ NHU CẦU NỘI TẠI của doanh nghiệp.
-
Định nghĩa: Là việc doanh nghiệp chủ động thuê công ty kiểm toán thực hiện kiểm tra BCTC của mình, dù pháp luật không yêu cầu bắt buộc.
-
Mục đích: Phục vụ các mục tiêu kinh doanh riêng như:
-
Minh bạch hồ sơ để vay vốn ngân hàng.
-
Chứng minh năng lực tài chính để đấu thầu dự án.
-
Thu hút vốn đầu tư từ cổ đông chiến lược.
-
Chủ doanh nghiệp muốn rà soát sai sót của bộ phận kế toán để quản trị rủi ro.
-
-
Đối tượng: Thường là các công ty TNHH, CTCP quy mô vừa và nhỏ (SMEs), doanh nghiệp gia đình.
3. Bảng phân biệt tóm tắt
Để Quý khách hàng dễ hình dung, TLC Auditing tổng hợp sự khác biệt qua bảng sau:
| Tiêu chí so sánh | Kiểm toán BCTC (Tổng quát) | Kiểm toán theo luật định (Bắt buộc) | Kiểm toán tự nguyện (Chủ động) |
| Bản chất | Là tên gọi của Quy trình kỹ thuật. | Là tên gọi dựa trên Tính pháp lý. | Là tên gọi dựa trên Nhu cầu quản trị. |
| Động cơ thực hiện | Nhằm xác minh độ tin cậy của số liệu. | Để tuân thủ luật pháp, tránh bị phạt. | Để nâng cao uy tín, vay vốn, đấu thầu, quản lý nội bộ. |
| Quyền lựa chọn | N/A | Không. Bắt buộc phải làm hàng năm. | Có. Doanh nghiệp quyết định làm hay không. |
| Quy trình thực hiện | Tuân thủ Chuẩn mực kiểm toán (VSA). | Tuân thủ VSA + Các quy định đặc thù của luật (nếu có). | Tuân thủ VSA, nhưng có thể linh hoạt tập trung sâu vào các phần hành doanh nghiệp yêu cầu. |
4. Dịch vụ tại TLC Auditing đáp ứng nhu cầu nào?
Tại TLC Auditing, chúng tôi cung cấp dịch vụ Kiểm toán Báo cáo tài chính chất lượng cao, đáp ứng trọn vẹn cho cả hai nhóm nhu cầu trên:
-
Với nhóm Kiểm toán Luật định: Chúng tôi giúp doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp niêm yết hoàn thành nghĩa vụ pháp lý đúng hạn, đảm bảo an toàn về thuế và tuân thủ tuyệt đối quy định nhà nước.
-
Với nhóm Kiểm toán Tự nguyện: Chúng tôi đóng vai trò là “bác sĩ tài chính”, giúp các chủ doanh nghiệp SMEs phát hiện lỗ hổng quản lý, làm đẹp hồ sơ tài chính một cách trung thực để dễ dàng tiếp cận nguồn vốn và đối tác lớn.
Dù là Luật định hay Tự nguyện, chất lượng kiểm toán của TLC Auditing luôn tuân thủ nguyên tắc: Độc lập – Khách quan – Bảo mật.
Cần tư vấn về dịch vụ kiểm toán?
Hãy liên hệ ngay với TLC Auditing để được xác định chính xác doanh nghiệp của bạn thuộc nhóm nào và nhận báo giá phù hợp nhất.
